Podczas FabCon Poland 2025 zaprezentowano szereg zmian i nowości w Microsoft Fabric, w tym najnowsze zapowiedzi ogłoszone podczas listopadowego Microsoft Ignite. Materiał koncentrował się na rozwoju architektury platformy, nowych serwisach bazodanowych, mechanizmach integracji danych, funkcjach AI oraz ewolucji warstwy security i governance, które w kolejnych kwartałach będą miały bezpośredni wpływ na sposób projektowania platform danych opartych o Fabric.
Microsoft Fabric jest pozycjonowany jako platforma, która porządkuje dane ustrukturyzowane i nieustrukturyzowane, łączy świat transakcyjny z analitycznym i tworzy warunki do bezpiecznego oraz odpowiedzialnego wykorzystania AI. W tym ujęciu Fabric nie jest jedynie narzędziem analitycznym, ale bazą pod budowę systemów, aplikacji i agentów AI w kolejnych kwartałach rozwoju organizacji.

OLTP i OLAP w Microsoft Fabric – nowe podejście do architektury danych
Jedną z kluczowych zmian zaprezentowanych w 2025 roku jest zbliżenie światów OLTP i OLAP w ramach jednej platformy. Microsoft Fabric wprowadza natywne serwisy bazodanowe, które umożliwiają obsługę systemów transakcyjnych bez konieczności utrzymywania osobnej infrastruktury.

SQL Database in Fabric, udostępniony jako General Availability, pełni rolę transakcyjnego odpowiednika SQL Servera dla systemów ERP czy CRM. Uzupełnieniem jest Cosmos DB w Fabric, przeznaczony do danych semi-structured, takich jak zdarzenia z e-commerce czy dane behawioralne użytkowników. Zapowiedzianą nowością jest HorizonDB, baza projektowana pod scenariusze AI i RAG, w tym przechowywanie wektorów i obsługę zapytań semantycznych.
Istotnym elementem tej architektury jest mirroring danych, który pozwala replikować dane z SQL Servera, Azure PostgreSQL czy Oracle bez klasycznych procesów ETL. Szczególną zmianą koncepcyjną jest mirroring do SAP Business Data Cloud, gdzie replikowane są nie tabele, lecz obiekty biznesowe wraz z istniejącą logiką i miarami.
OneLake, Lakehouse i Dataflows Gen2 – jeden przepływ danych od transakcji do analityki
Centralnym elementem platformy pozostaje OneLake jako wspólna warstwa przechowywania danych, na której opiera się model Lakehouse. To właśnie w tej warstwie łączone są dane transakcyjne, analityczne i strumieniowe, eliminując konieczność budowania osobnych silosów.

Dataflows Gen2 zostały rozszerzone o AI Transformations, które umożliwiają wykonywanie transformacji danych z wykorzystaniem języka naturalnego. Przykładem jest automatyczna analiza sentymentu lub generowanie spersonalizowanych treści na podstawie wskazanych kolumn, bez angażowania zewnętrznych usług AI. Uzupełnieniem pipeline’ów są dbt jobs, które pozwalają realizować transformacje w spójny sposób bez opuszczania platformy Fabric.
W warstwie operacyjnej pojawia się także Copilot Right Approval, który umożliwia wykonywanie rekomendowanych przez Copilota operacji administracyjnych dopiero po świadomym zatwierdzeniu przez użytkownika.
Fabric IQ, Data Agents i Operations Agents – Microsoft Fabric jako platforma agentowa
Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju Fabric jest wsparcie dla agentów AI, zarówno interaktywnych, jak i działających w tle. Kluczową rolę odgrywa tu Fabric IQ, czyli warstwa ontologii danych, która opisuje model biznesowy organizacji w sposób zrozumiały dla agentów.
Ontologia opiera się na encjach, właściwościach, regułach, akcjach, semantyce i celach biznesowych. Dzięki temu agenci nie operują na surowych tabelach, lecz na koncepcjach biznesowych, takich jak sprzedaż, marża czy klient. Na tej bazie funkcjonują Power BI Chat with Your Data, Fabric Data Agents wspierające zespoły data oraz Fabric Operations Agents, które automatycznie reagują na zdarzenia i komunikują się z użytkownikami np. przez Microsoft Teams.
Dodatkowym elementem są User Data Functions, API i GraphQL, które umożliwiają wyzwalanie akcji aplikacyjnych bezpośrednio z poziomu danych przechowywanych w Fabric.

Security i governance w Microsoft Fabric – OneLake Security i Microsoft Purview
W 2025 roku Microsoft domknął koncepcję Unified Data Platform, wprowadzając OneLake Security jako centralną warstwę zarządzania bezpieczeństwem. Polityki row-level, column-level i object-level security są definiowane w jednym miejscu i dziedziczone przez wszystkie silniki: SQL, Spark i Power BI.
Uzupełnieniem jest Microsoft Purview, który zapewnia etykietowanie danych, mechanizmy DLP oraz kontrolę wrażliwości informacji. Purview Unified Catalog umożliwia również utrzymywanie biznesowego opisu danych i modeli, co wspiera zarówno governance, jak i pracę agentów AI.
Co zmiany w Microsoft Fabric oznaczają dla data leaderów i IT decision makers
Zaprezentowane podczas FabCon Poland 2025 nowości pokazują, że Microsoft Fabric ewoluuje w kierunku platformy operacyjno-agentowej, a nie wyłącznie narzędzia analitycznego. Połączenie OLTP, OLAP, AI i governance w jednym środowisku zmniejsza złożoność architektury i skraca drogę od danych do decyzji. Dla data leaderów oznacza to konieczność myślenia o platformie danych jako o fundamencie przyszłych aplikacji i agentów AI. Ignite 2025 i community conferences jasno wskazują, że kolejne kwartały będą skoncentrowane na dalszej automatyzacji, ontologii danych i bezpiecznym skalowaniu AI w organizacjach.